Kurumsal Ortamlarda İçsel ve Dışsal Etkenlerin Görünmeyen Dengesi
Motivasyon, günlük iş akışını etkileyen en önemli faktörlerden biri olmasına rağmen, kurumsal dünyada çoğu zaman yanlış anlaşılır. Genellikle motivasyon; prim, ödül, terfi gibi dışsal uygulamalarla ilişkilendirilir. Ancak çalışanların işine nasıl yaklaştığı, yaptığı işten aldığı doyum ve bir kuruma olan bağlılığı bundan çok daha karmaşık psikolojik süreçlere dayanır. Özellikle iş temposunun yoğun olduğu İzmir, kurum merkezlerinin yoğunlaştığı Bayraklı bölgesindeki şirketlerde motivasyon yalnızca çalışanı “harekete geçirmek” anlamına gelmez; aynı zamanda çalışanların duygusal dayanıklılığını korumak, tükenmişliği önlemek ve iş tatminini sürdürülebilir hâle getirmek anlamına gelir.
Bu nedenle modern kurumlar artık motivasyonu yalnızca yöneticinin görevi olarak değil, çalışan–yönetici–şirket üçgeninde şekillenen psikolojik bir yapı olarak ele alıyor. İşte tam da bu noktada kurumsal terapi yaklaşımı devreye giriyor. Bu alanda çalışmalar yürüten Klinik Psikolog Tuğçe Nur Kosova, İzmir ve Bayraklı’daki kurumsal yapılarla gerçekleştirdiği danışmanlık süreçlerinde motivasyonun psikolojik boyutuna odaklanarak, çalışanların hem bireysel hem de takım olarak güçlenmesini destekleyen yöntemler sunuyor.
Motivasyon Neden Bu Kadar Karmaşık?
Çünkü motivasyon, insanın iç dünyasıyla dış koşullarının sürekli etkileşim hâlinde olduğu bir süreçtir.
Bir kişinin motive olup olmaması:
- Duygusal durumuna
- Çalışma ortamına
- Takım arkadaşlarına
- Yöneticisinin tutumuna
- Şirket kültürüne
- Bireysel hedeflerine
- Kendine dair inançlarına
göre şekillenir.
Bu nedenle motivasyon yalnızca bir ödülle yükselmez, bir ceza ile düşmez; çok katmanlı bir içsel sistemdir.
İçsel ve Dışsal Motivasyon Arasındaki Fark
Çalışan motivasyonunu anlamak için önce iki temel kavramı ayırt etmek gerekir: içsel motivasyon ve dışsal motivasyon.
İçsel motivasyon (intrinsic motivation):
Kişinin yaptığı işten aldığı içsel tatminle ilgilidir.
- “Bu işi seviyorum.”
- “Beni geliştiriyor.”
- “Yeni bir şey öğrendim.”
- “Katkı sağladığımı hissediyorum.”
Bu motivasyon türünde kişi yaptığı işle duygusal bir bağ kurar.
Dışsal motivasyon (extrinsic motivation):
Dış faktörlere dayanır.
-
Ödüller
-
Maddi karşılıklar
-
Terfi
-
Takdir
-
Ceza veya baskının azalması
Dışsal motivasyon önemlidir, ancak tek başına sürdürülebilir değildir. Uzun vadeli motivasyon içsel süreçlerden beslenir.
Motivasyonu Azaltan Görünmez Dinamikler
Birçok şirket çalışan motivasyonunu düşüren faktörleri yanlış yorumlar. Gerçek nedenler çoğu zaman sessizce ortaya çıkar ve psikolojik düzeyde hissedilir.
1. Belirsizlik
Görev tanımlarının net olmaması, hedeflerin belirsizliği ve rol karmaşası çalışanın enerjisini tüketir.
2. Değer Görmeme
Kişinin emeğinin fark edilmediğini hissetmesi, motivasyon kaybının en güçlü nedenlerinden biridir.
3. Aşırı İş Yükü
Sürekli yetiştirme baskısı, uzun vadede tükenmişlik yaratır.
4. Destek Eksikliği
Yöneticiden ve ekipten yeterli geri bildirim alınmadığında çalışan kendini yalnız hisseder.
5. Olumsuz Kurum Kültürü
Güvensizlik, iletişim kopukluğu ve pozitif olmayan bir atmosfer motivasyonu doğrudan etkiler.
6. Takım İçinde Görünmez Çatışmalar
Gerginlikler, pasif-agresif davranışlar ve rekabetçi ortam motivasyonu düşürür.
Motivasyonu Artıran Psikolojik Temeller
Uzun vadeli ve sağlıklı motivasyon için çalışanların psikolojik ihtiyaçlarının karşılanması gerekir.
Aidiyet Hissi
Bir çalışanın bir takıma, bir kuruma ve bir kültüre ait hissetmesi motivasyonun en güçlü yapı taşlarından biridir.
Anlamlı İş Yapma Duygusu
Kişi yaptığı işin bir amaca hizmet ettiğini hissettiğinde motivasyonu doğal olarak yükselir.
Takdir Edilmek
Takdir yalnızca ödülle değil; fark edilmekle ve değer görmekle ilgilidir.
Gelişim ve Öğrenme İmkanları
Çalışan, kendini aynı noktada sıkışmış hissettiğinde motivasyonu hızla düşer.
Duygusal Güven Ortamı
Yanlış yapma kaygısı olmadan fikir söyleyebilmek, duygusal özgürlük sağlar.
Kurumsal Terapi Motivasyonu Nasıl Güçlendirir?
Tuğçe Nur Kosova tarafından uygulanan kurumsal terapi modeli, motivasyonu destekleyen psikolojik dinamikleri kurum kültürüne entegre etmeyi hedefler.
Bu yaklaşımda:
- Çalışanların motivasyon kaynakları analiz edilir
- Tükenmişliğe yol açan davranış döngüleri fark edilir
- Takım içi iletişim iyileştirilir
- Yöneticilerin çalışan psikolojisine yaklaşımı geliştirilir
- Adil ve şeffaf geri bildirim mekanizmaları oluşturulur
- Motivasyonu zayıflatan gizli çatışmalar çözülür
Bu sayede çalışan yalnızca “çalışmak için çalışan” biri olmaktan çıkar; kuruma bağlı, kendine güvenen ve psikolojik olarak desteklenmiş biri hâline gelir.
İzmir ve Bayraklı’daki Kurumlar İçin Motivasyonun Stratejik Önemi
İzmir’in iş hayatı geniş bir yelpazeye yayılsa da, özellikle Bayraklı bölgesi kurumsal şirketlerin yoğunlaştığı bir merkez hâline gelmiştir.
Bu bölgede:
- Hızlı tempo
- Yüksek rekabet
- Yoğun proje trafiği
- Sürekli değişen iş dinamikleri
çalışanların motivasyonunu kolayca sarsabilir. Bu nedenle motivasyonu yalnızca “çalışma isteği” olarak görmek yetersizdir; motivasyon, psikolojik dayanaklarla güçlendirilen stratejik bir yatırımdır.
Motivasyon Bir Lüks Değil, Kurumsal Bir Gerekliliktir
Motivasyon yalnızca “iyi hissetmek” ya da “çalışma isteği” değildir.Kurumların geleceğini, çalışanların sağlığını ve iş kalitesini doğrudan belirleyen çok katmanlı bir yapıdır.İçsel ve dışsal motivasyon arasındaki denge sağlandığında, kurum yalnızca verimlilik kazanmaz; aynı zamanda daha sağlıklı, daha dayanıklı ve daha bağlı bir ekip yapısı oluşur.
İzmir – Bayraklı bölgesindeki şirketler için bu dengeyi kurmak; uzun vadeli başarının en güçlü adımlarından biridir.Tuğçe Nur Kosova tarafından uygulanan kurumsal terapi yaklaşımı ise bu dengeyi sağlamada güçlü bir rehber niteliğindedir.